Tại sao hiểu bản thân khó đến vậy?

Trong bài viết

Năm 2050 có gì trong cửa hàng của nhân loại?, tác giả Yuval Harari Noah thúc giục chúng ta phải chạy nhanh lên trong cuộc đua tìm hiểu chính mình. Hôm nay đọc được bài hay của Dr. Tim Sharp trên báo Sydney Morning Herald giải thích lý do vì sao rất hiếm người trong chúng ta hoàn toàn hiểu được mình là ai, tôi dịch ra tiếng Việt để chia sẻ với các bạn.

__________

By Dr Tim Sharp Tôi đã dành phần lớn cuộc đời của mình cố gắng tìm hiểu bản thân và tôi đã dành chừng ấy thời gian giúp đỡ người khác tìm ra chính mình. Dù tôi vui sướng nói rằng tôi đã có vài tiến bộ, và tôi cũng khá chắc rằng mình đã giúp nhiều người khác đạt được vài thành công, đôi khi tôi vẫn thấy khó khăn và không thể khẳng định rằng tôi đã hoàn toàn khám phá hết bản thân mình. Nhưng tin tốt lành là sau tất cả, tôi nghĩ ít nhất là tôi biết tại sao; tại sao tôi không tin rằng có ai đó thực sự hoặc hoàn toàn hiểu chính mình, và tại sao việc hiểu bản thân luôn là một dự án không có hồi kết.

Có nhiều hơn một cái tôi Từ rất lâu, nhiều người đã thúc giục chúng ta tìm hiểu bản chất thật sự của mình; cái tôi đích thực; con người thật của chúng ta. Và về nguyên tắc, đây là một ý tưởng tuyệt vời. Nhưng cũng như nhiều điều trong cuộc sống, điều này phức tạp hơn vẻ thoạt nhìn, nhất là khi những nghiên cứu gần đây cho thấy rằng chúng ta không chỉ có một cái tôi, mà thực ra là có nhiều thành tố làm nên cái tôi (ghi chú thêm của người dịch: để biết thêm về những nghiên cứu khoa học này, bạn có thể tìm đọc cuốn Tôi là ai và vậy thì bao nhiêu ? )

Đầu năm nay, Brian Little của trường Đại học Cambridge University công bố một cuốn sách hấp dẫn (Me, Myself, and Us: The Science of Personality and the Art of Well-Being. tạm dịch: Tôi, Chính tôi, và Chúng ta: khoa học về tính cách và nghệ thuật sống an lành). Trong cuốn sách này, .., ông chỉ ra 3 lớp khác nhau trong bản chất của mình (hơi giống như những con búp bê Nga nằm trong nhau!). Một phần quan trọng trong lập luận của ông là nếu chúng ta không hiểu hết tầm quan trọng của mỗi lớp này, chúng ta không bao giờ có thể hiểu được chính mình.

Ở lớp trong cùng, chúng ta là những sinh vật có bộ gien nhất định - không thể chối cãi rằng một phần con người chúng ta được xác định bởi yếu tố sinh lý và bộ gien. Ngoài lớp này là lớp xã hội; được định hình bởi những gì chúng ta tiếp thu từ văn hóa và gia đình. Lớp cuối cùng được tạo nên từ những chọn lựa cá nhân mà chúng ta thực hiện khi chúng ta chọn lựa các giá trị và mối quan tâm ưu tiên của mình và cách chúng ta sống mỗi ngày.

Tôi đoán rằng có lẽ điều này nghe có vẻ phức tạp hơn trước giờ bạn từng nghĩ!

Đó là điều mà chúng ta chỉ có thể tạo ra, chứ không tìm thấy được Và việc hiểu bản thân trở nên phức tạp hơn nữa khi chúng ta xem xét những khía cạnh nào là đã được định sẵn và vì thế, có thể ‘tìm thấy’ hoặc ‘phát hiện’. Có lập luận cho rằng ‘bản ngã thực sự’ có thể tìm thấy trong gien, nhưng điều đó không công bằng với tầm ảnh hưởng quan trọng của những yếu tố khác như văn hóa, tôn giáo và gia đình. Thậm chí nếu tính luôn những yếu tố này vào thì cũng không hoàn toàn chính xác bởi chọn lựa cá nhân cũng đòi hỏi sự cân nhắc nhất định.

Điều này dẫn tôi đến một mấu chốt quan trọng – nếu ít nhất một phần làm nên bản chất con người của chúng ta được quyết định bởi cách chúng ta chọn lựa cách sống cho mình và những gì chúng ta chọn để tin tưởng thì bản chất con người của chúng có khả năng là kết quả của quá trình làm việc chăm chỉ và nỗ lực chủ động hơn là kết quả của một cuộc tìm kiếm!

Bản chất thay đổi theo thời gianBây giờ, nếu bạn nghĩ rằng nhiêu đó chưa đủ phức tạp thì tôi sắp đưa ra đây một ý cuối cùng cần suy ngẫm nghiêm túc.

Con người mà bạn nghĩ là bạn thay đổi theo thời gian. Khái niệm về sự phát triển tâm lý - xã hội của Erik Erikson là một mô hình được biết đến nhiều nhất; nó cho rằng sự phát triển lành mạnh sẽ tiến triển qua nhiều giai đoạn khi chúng ta già đi; và trong những giai đoạn khác nhau đó, chúng ta gặp phải và vượt qua nhiều thử thách mới. Khi chúng ta đi qua mỗi giai đoạn, chúng ta học hỏi và phát triển và trở thành con người khác (hy vọng là tốt hơn!).

Thế tất cả những điều này có nghĩa là gì?Mặc dù việc tìm kiếm bản chất thực sự của mình nghe hoàn toàn hợp lý, chúng ta có thể thành công hơn và đạt mức viên mãn cao hơn nếu chúng ta tạo ra con người mà chúng ta muốn trở thành một cách có ý thức thông qua những chọn lựa có chủ đích hàng ngày phù hợp với con người xã hội và sinh học của chúng ta. Nói đơn giản, điều này có thể đạt được khi kết hợp sự tự phản tỉnh và tự phát triển bản thân.

Hãy dành thời gian để thiền định và học hỏi; và khi bạn làm như vậy, hãy chuẩn bị để tìm kiếm và tạo ra nhiều phiên bản của chính mình! ---------------- Xem bài gốc ở đây https://www.smh.com.au/lifestyle/health-and-wellness/why-finding-yourself-is-so-hard-20161025-gsajsz.html